การช่วยคุณแม่กระต่ายมือใหม่ให้นมลูก จะช่วยฝึกให้แม่กระต่ายคุ้นเคยกับการเลี้ยงลูก เข้าใจประสบการณ์นำลูกเข้าเต้า กระตุ้นสัญชาติญาณธรรมชาติของความเป็นแม่ โดยไม่ต้องเสริมนมสำหรับกระต่ายแรกเกิดเลยทีเดียว จากบทความก่อนหน้านี้ที่เคยเล่าว่าแม่กระต่ายจะให้นมลูกเพียง 2 เวลา คือช่วงเย็น และเช้าตรู่ เพียงวันละ 2-5 นาที ทำให้เราสงสัยว่าเวลาสั้นๆ แค่นี้เพียงพอกับลูกกระต่ายหรือไม่? มาพบคำตอบกันค่ะ
กระต่ายมีนมกี่เต้า?
โดยทั่วไปแล้ว กระต่ายมีหัวนมทั้งหมด 8 เต้า (4 คู่) บางสายพันธุ์อาจมี 6 ถึง 10 เต้า ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และกรรมพันธุ์ของแม่กระต่ายตัวนั้นๆ ตำแหน่งของหัวนมกระต่ายจะเรียงตัวขนานกันบริเวณส่วนท้อง แบ่งเป็น:
- คู่หน้าอก (Thoracic): 2 คู่
- คู่ส่วนท้อง (Abdominal): 2 คู่ (หรือมากกว่าในบางสายพันธุ์)
ข้อมูลอ้างอิง: ตามข้อมูลจาก House Rabbit Society และ Veterinary Manual ระบุว่าจำนวนเต้านมไม่ได้สัมพันธ์กับจำนวนลูกกระต่ายเสมอไป แม่กระต่ายที่มีนม 8 เต้าอาจเลี้ยงลูกได้ถึง 10-12 ตัว หากมีการจัดการโภชนาการที่ดี
ทำไมเราไม่ค่อยเห็นแม่กระต่ายให้นมลูก?
พฤติกรรมของกระต่ายต่างจากแมวหรือสุนัข แม่กระต่ายจะ ให้นมลูกเพียง 1-2 ครั้งต่อวัน เท่านั้น (ส่วนใหญ่เป็นช่วงเช้ามืดหรือกลางคืน) และใช้เวลาเพียง 2-5 นาที ในการให้นมแต่ละครั้ง นี่คือสัญชาตญาณการเอาตัวรอดในป่า เพื่อไม่ให้กลิ่นของแม่ดึงดูดสัตว์นักล่ามาที่รัง ดังนั้นหากคุณไม่เห็นแม่กระต่ายอยู่กับลูกตลอดเวลา ถือเป็นเรื่องปกติ ไม่ต้องตกใจไปค่ะ

เทคนิคการจับแม่กระต่ายให้นมลูกเข้าเต้า (Forced Feeding) ช่วงแรกเกิด
หากลูกกระต่ายมีลักษณะ “ท้องแฟบ ผิวหนังย่น” แสดงว่าแม่กระต่ายอาจยังไม่มีสัญชาตญาณหรือเจ็บแผลคลอดจนไม่ยอมให้นม เราสามารถช่วยได้ด้วยเทคนิคดังนี้ค่ะ
- ทำความสะอาดมือ: ล้างมือให้สะอาดและไม่มีกลิ่นน้ำหอมฉุน เพื่อไม่ให้แม่กระต่ายแปลกกลิ่นลูก
- จัดท่าทาง: วางแม่กระต่ายไว้บนตักหรือโต๊ะที่มีผ้าปูรองกันลื่น ใช้มือข้างหนึ่งประคองช่วงอกและไหล่ อีกข้างประคองสะโพกให้แม่กระต่ายอยู่ในท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน หรือท่า “ยืนคร่อม”
- นำลูกเข้าหาเต้า: ค่อยๆ นำลูกกระต่ายมาวางไว้ใต้ท้องแม่กระต่าย ลูกกระต่ายที่หิวจะพยายามควานหาหัวนมเองตามสัญชาตญาณ
- ให้กำลังใจแม่: ลูบหัวแม่กระต่ายเบาๆ เพื่อให้เขาสงบลง หากแม่กระต่ายดิ้นแรงให้หยุดพักแล้วลองใหม่ เพื่อป้องกันลูกกระต่ายโดนเหยียบ
ในช่วง 24 ชั่วโมงแรกเราสามารถช่วยแม่กระต่ายสังเกตพฤติกรรมเลี้ยงลูก หาแม่กระต่ายถอนขนตัวเองมาปูรังเพิ่มแสดงว่าแม่กระต่ายตัวนี้มีสัญชาตญาณการเลี้ยงลูก อีกไม่นานก็สามารถให้นมลูกได้ แต่หากพบลูกกระต่ายตกไปอยู่ขอบรังคลอด ก็สามารถหยิบมาวางไว้ใกล้ๆ ตัวอื่น หรือใช้วิธีช่วยให้นมตามที่กล่าวมาข้างบนได้
สำหรับกระต่ายแคระสายพันธุ์ ND นี้ ส่วนใหญ่จะออกลูกคอกละ 4 ตัว (ถ้ามากกว่านี้ รอลุ้นโอกาสรอด) แต่หากผสมกับตัวที่มียีนแคระมากก็อาจจะรอดเพียง 1-2 ตัวเท่านั้น ซึ่งการรับนมของลูกนี้จะสอดคล้องกับจำนวนเต้านมของแม่เองตามธรรมชาติจนแทบไม่ต้องเสริมนมเลยทีเดียวค่ะ
อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

